Ngày soạn: 22/08/2008
Tiết 1, 2:
KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM
TỪ CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945 ĐẾN HẾT THẾ KỈ XX

A. Mục tiêu cần đạt
- Hình dung được cụ thể hoàn cảnh lịch sử một thời, từ đó hiểu được những đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam từ sau cách mạng tháng Tám qua hai giai đoạn: 1945 – 1975 và từ năm 1975 đến hết thế kỉ XX.
- Đánh giá được theo quan điểm lịch sử những thành tựu cơ bản và ý nghĩa to lớn của văn học giai đoạn 1945 – 1975 đối với cuộc chiến đấu giải phóng dân tộc.
- Thấy được nhưng đổi ới và những thành tựu bước đầu của văn học giai đoạn từ năm 1975, đặc biệt là từ năm 1986 đến hết thế kỉ XX.
B. Phương tiện thực hiện
SGK, Sách giáo viên, tài liệu tham khảo và thiết kế bài dạy
C. Cách thức tiến hành
Giáo viên gợi ý, nêu câu hỏi, hướng dẫn học sinh thảo luận và trả lời.
D. Tiến trình dạy học
1. Kiểm tra bài cũ
2. Bài mới
Hoạt động dạy học
Nội dung cần đạt


Văn học Việt Nam từ 1945 đến 1975 phát triển trong hoàn cảnh lịch sử như thế nào?




Văn học Việt Nam từ Cách mạng tháng Tám đến 1975 phát triển qua mấy chặng đường?


Em hãy nêu thành tựu của Văn học từ năm 1945 đến năm 1954 một cách khái quát ngắn gọn nhất?

Em hãy nêu thành tựu của Văn học từ năm 1955 đến năm 1964 một cách khái quát ngắn gọn nhất?




Em hãy trình bày thành tựu của Văn học từ năm 1965 đến năm 1975 một cách khái quát ngắn gọn nhất?


Em hãy nêu nhận định chung về bộ phận văn học vùng đich tạm chiếm?









Văn học Việt Nam từ 1945 đến 1975 có những đặc điểm cơ bản nào?

Em hãy giải thích và chứng minh làm rõ từng đặc điểm.




Thế nào là khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn trong tác phẩm văn học?


Em hãy giải thích và chứng minh đặc điểm này?



Em hãy nêu những nét cơ bản về hoàn cảnh lịch sử, xã hội và văn hoá giai từ sau năm 1975.



Hãy trình bày những nét cơ bản về văn học Việt Nam sau năm 1975.
















Em có kết luận về văn học giai đoạn từ 1975 đến hết thế kỉ XX như thế nào? So sánh với văn học trước 1975 ?







Nguyên nhân của những hạn chế ?


I. Khái quát văn học Việt Nam từ Cách mạng tháng Tám đến 1975
1. Vài nét về hoàn cảnh lịch sử xã hội văn hoá
- Đất nước có chiến tranh
- Văn học phát triển dưới sự lãnh đạo của Đảng, cùng thực hiện mục tiêu chung: độc lập dân tộc thống nhất đất nước.
2. Quá trình phát triển và những thành tựu chủ yếu
a. Từ năm 1945 đến năm 1954
Văn học gắn bó sâu sắc với đời sống cách mạng và kháng chiến, hướng tới đại chúng, phản ánh sức mạnh của quần chúng nhân dân cùng với phẩm chất tốt đẹp như: tình cảm nhân dân ( yêu đất nước, tình đồng chí đồng bào, chí căn thù giặc, tự hào dân tộc, tin vào tương lai tất thắng của cuộc kháng chiến)
=> Từ truyện kí đến thơ ca và kịch đều làm nổi bật hình ảnh quê hương, đất nước và những con người kháng chiến như bà mẹ, anh vệ quốc quân, chị phụ nữ, em bé liên lạc... tất cả đều thể hiện rất chân thật và gợi cảm.
b. Từ 1955 đến 1964
Văn học có hai nhiệm vụ: phản ánh công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà. Văn học tập trung ca ngợi cuộc sống mới, con người mới. Cảm hứng chung của văn học là ca ngợi những đổi thay của đất nước bằng xu hướng lãng mạn, tràn đầy niềm vui và lạc quan. Nhiều tác phẩm thể hiện tình cảm sâu đậm với miền Nam, nỗi đau chia cắt và thể hiện ý chí thống nhất.
c. Từ 1965 đến 1975
Văn học từ Bắc chí Nam huy động tổng lực vào cuộc chiến đấu, tập trung khai thác đề tài chống đế quốc Mĩ. Chủ đề bao trùm là ca ngợi chủ nghĩa anh hùng cách mạng ( Không sợ, dám đánh giặc, quyết thắng giặc, đời sống tình cảm hài hoà giữa cái chung và cái riêng, đặt cái chung lên trên hết, có tình cảm Quốc tế cao cả);